Psikolog Ayhan Bingöl

  ​Birlikte Mutlu Olmak Stresi Yok Ediyor: Bilim "Partner Etkisi" Hakkında Ne Diyor? ​Hepimiz sevdiklerimizle vakit geçirmenin bize iyi geldiğini hissederiz, ancak bilim artık bunun sadece "psikolojik bir hoşluk" olmadığını, doğrudan biyolojimizi değiştirdiğini kanıtlıyor. Kanada ve Almanya’da 56 ile 89 yaş arasındaki 642 yaşlı yetişkin üzerinde yapılan kapsamlı bir araştırma, uzun süreli ilişkilerin sağlığımız üzerindeki gizli gücünü gün yüzüne çıkardı. ​İşte Kişilik ve Sosyal Psikoloji Dergisi’nde (Journal of Personality and Social Psychology) yayınlanan bu çarpıcı çalışmanın öne çıkan sonuçları: ​1. Birlikteyken Daha Mutluyuz ​Araştırmaya katılan çiftler, partnerleriyle birlikte oldukları anlarda, ayrı oldukları zamanlara kıyasla çok daha sık olumlu duygular yaşadıklarını belirttiler. Yani sevdiğiniz kişiyle aynı odada bulunmak bile duygusal modunuzu yukarı çekmek için yeterli olabiliyor. ​2. Mutluluk Paylaşıldığında "Kortizol" Düşüyor ​Çalışma...

 Baskı Altında Karar Vermek: Cinsiyet Farkı mı, Öğrenilmiş Bir Refleks mi? Bir pilotun ani türbülans anında verdiği karar, bir doktorun acil serviste saniyeler içinde yaptığı seçim ya da bir öğrencinin süre daralırken işaretlediği cevap… Baskı altında karar vermek, beynin en karmaşık ve en kırılgan işlevlerinden biridir. Peki bu süreç kadınlar ve erkeklerde gerçekten farklı mı işler? Bu soru, yıllardır hem bilimsel araştırmaların hem de gündelik sohbetlerin gözde konularından biri. Ancak bilimsel tablo, klişelerden çok daha incelikli. Stres Beyinde Ne Yapar? Baskı, beynin karar verme merkezi sayılan prefrontal korteksin çalışma biçimini değiştirir. Stres hormonları yükseldiğinde, bu bölgenin etkisi azalır; daha hızlı ama daha sezgisel tepkiler üreten sistemler öne çıkar. Bu durum, bir anlamda beynin “acil durum moduna” geçmesidir. Bazı nörobilim çalışmaları, bu geçişin kadınlar ve erkeklerde ortalama olarak farklı desenler gösterebildiğini ortaya koyuyor. Erkeklerde stres altında r...

  Zihnin Ayar Düğmeleri: Nöromodülasyon Modern insanın en büyük paradokslarından biri şudur: Hiç bu kadar zihinsel olarak uyarılmamıştık, ama hiç bu kadar da zihinsel olarak yorgun olmamıştık. Gün boyu akan bildirimler, karar yükü, çoklu görev beklentisi ve sürekli dikkat talebi, beynin evrimsel sınırlarını zorluyor. Bu noktada sahneye üç güçlü kavram çıkıyor: nöromodülasyon, bilişsel yorgunluk ve davranış değişimi. Bu üçlü, zihinsel performansımızın arka planında işleyen görünmez bir denge mekanizmasını oluşturuyor. Beynin Gizli Orkestra Şefi: Nöromodülasyon Nedir? Beyni çoğu zaman bir kablo ağı gibi düşünürüz: Nöronlar sinyalleri iletir, bilgi akar. Oysa bu ağın nasıl, ne hızda ve hangi öncelikle çalışacağını belirleyen daha derin bir katman vardır: nöromodülasyon. Nöromodülatörler (dopamin, serotonin, noradrenalin, asetilkolin gibi), nöronlar arası iletişimi doğrudan mesaj taşımaktan ziyade, iletişimin tonunu ve hassasiyetini ayarlar. Bir anlamda beynin “ayar düğmeleri”dir. Aynı...

Baş Ağrısı ve Psikoloji: Ağrının Görünmeyen Yüzü ve Psikoloğun Rolü Baş ağrısı, sadece fiziksel bir acı değil; bireyin iş, aile ve sosyal yaşamını derinden sarsan psikososyal bir süreçtir. Klinik veriler gösteriyor ki; migren veya kronik gerilim tipi baş ağrısı olan bireylerde anksiyete ve depresyon görülme sıklığı, sağlıklı bireylere göre 2 ile 3 kat daha fazladır. Baş Ağrısı ve Psikiyatrik Komorbidite: Çift Yönlü Bir Bağ Araştırmalar, baş ağrısı ve duygudurum bozuklukları arasında "yumurta-tavuk" ilişkisine benzer, çift yönlü bir etkileşim olduğunu kanıtlamaktadır: Migren, majör depresyon riskini 4.8 kat artırırken; Majör depresyon varlığı, migren gelişme riskini 3.3 kat artırmaktadır. Bu durum, ağrının sadece bir semptom olmadığını, zihinsel sağlıkla iç içe geçmiş bir sağlık sorunu olduğunu göstermektedir. Özellikle kronik gerilim tipi baş ağrısı yaşayan hastaların %40'ından fazlasına bir anksiyete veya duygudurum bozukluğu teşhisi eşlik etmektedir. Beklentiler, İn...