Amaç
Hastanın kendini “yetersiz” değil, hala birçok beceriye sahip bir birey olarak görmesini sağlamak.
Temel Noktalar
Başlangıç evresinde kişilik, duygular ve birçok günlük beceri korunur
En sık görülen sorunlar:
Unutkanlık
Dikkat dağınıklığı
Kelime bulmada zorlanma
Psikolojik Stratejiler
Etiketleyici dilden kaçınma:
❌ “Sen artık unutkansın”
✅ “Bazen hepimiz hatırlamakta zorlanabiliriz”Hastaya karar süreçlerinde söz hakkı vermek
Yapabildiği işlerin özellikle vurgulanması
📌 Yeterlilik temelli yaklaşım:
“Yapamadıklarına değil, yapabildiklerine odaklan.”
MODÜL 2: Benlik Saygısını Koruma ve Kimlik Desteği
Amaç
Hastanın kendini hâlâ “değerli ve işe yarar” hissetmesini sağlamak.
Korunan Yeterlilikler
Uzun süreli anılar
Hayat tecrübeleri
Ahlaki ve duygusal değerler
Müdahaleler
Geçmiş başarılar hakkında konuşmak
Fotoğraflar, müzikler, eski hikâyeler kullanmak
Hastayı “öğreten” konuma getirmek
(Örneğin: “Bunu sen daha iyi bilirsin”)
📌 Psikolojik Etki:
Kimlik duygusu güçlenir, kaygı azalır.
MODÜL 3: Günlük Yaşamda Başarının Desteklenmesi
Amaç
Hastanın bağımsızlık hissini mümkün olduğunca sürdürmek.
Stratejiler
Karmaşık işleri küçük adımlara bölmek
Aynı rutinleri her gün benzer saatlerde yapmak
Hatırlatıcılar kullanmak:
Notlar
Takvim
Telefon alarmları
Örnek
❌ “İlaçlarını almayı unuttun”
✅ “İlaç saatimiz gelmiş olabilir, birlikte bakalım mı?”
📌 Yeterlilik temelli bakış:
Destek vermek = kontrolü tamamen almak değildir.
MODÜL 4: Duygusal Düzenleme ve Kaygı ile Baş Etme
Amaç
Korku, utanç ve öfke gibi duyguların azaltılması.
Sık Görülen Duygular
“Bir şeyleri kaybediyorum” korkusu
Başkalarına yük olma endişesi
Psikolojik Müdahaleler
Duyguyu inkâr etmemek
“Böyle hissetmen çok anlaşılır”
Tartışmak yerine duyguyu yatıştırmak
Nefes egzersizleri ve sakinleştirici rutinler
📌 Önemli:
Duygular hatırlamadan daha uzun süre korunur.
MODÜL 5: İletişimde Güçlendirici Yaklaşım
Amaç
Hastayla iletişimi sürdürmek ve çatışmayı azaltmak.
Etkili İletişim İlkeleri
Kısa ve net cümleler
Göz teması
Yavaş ve sakin konuşma
Aynı soruyu tekrar sorsa bile sabırlı olmak
Kaçınılması Gerekenler
❌ Düzeltmek
❌ Test eder gibi soru sormak
❌ Küçümseyici ton
📌 Yeterlilik temelli iletişim:
Anlaşılmak, hatırlamaktan daha değerlidir.
MODÜL 6: Sosyal Katılım ve Anlamlı Roller
Amaç
Hastanın toplumdan ve aileden kopmamasını sağlamak.
Stratejiler
Ev içinde küçük sorumluluklar
Grup aktiviteleri (yürüyüş, sohbet)
Hobilerin sadeleştirilerek sürdürülmesi
Örnek
Çiçek sulamak
Sofra hazırlığına yardım
Torunlarla zaman geçirmek
📌 Psikolojik Kazanç:
İşe yarama hissi depresyon riskini azaltır.
MODÜL 7: Hasta Yakınları İçin Psikolojik Denge
Amaç
Bakım verenin tükenmesini önlemek.
Öneriler
Mükemmel olmaya çalışmamak
Destek istemekten çekinmemek
Hastanın davranışlarını “kasıt” olarak yorumlamamak
📌 Unutulmaması gereken:
Hasta değişiyor, ama hâlâ aynı insan.
SON SÖZ
Başlangıç evresinde demans ve Alzheimer sadece kayıplarla değil, korunan becerilerle de tanımlanır.
Psikolojik müdahalelerin temel amacı:
Hastanın yeterliliğini korumak, onurunu desteklemek ve yaşam kalitesini artırmaktır
Yorumlar
Yorum Gönder