MS de Cinsel Sorunlar ve
Başetme Yöntemleri
Cinsel sorunlar MS'li kişiler
tarafından sıkça yaşandığı gibi genel nüfusta da çok yaygındır. Cinsel
uyarılma, merkezi sinir sisteminde başlar; beyin, sinirler ile omurilik yoluyla
çalışan cinsel organlara mesajlar gönderir.
MS Semptomları ve Cinsel İşlev
Eğer MS bu sinir yollarında
bir zarar meydana getirmiş ise cinsel davranış (uyarılma ve orgazm dahi) hem
erkeklerde hem de kadınlarda direkt olarak etkilenir.
- Spastisite ilişki esnasında rahat bir pozisyon bulmada
zorluk yaratabilir ve bazen ilişki sırasında veya sonra ağrıya neden
olabilir.
- Yorgunluk (Fatig) ve güçsüzlük cinsel isteği
etkileyebilir.
- Ağrı ve duysal semptomlar bazen
fiziksel yakınlaşmayı rahatsız hale getirebilir.
- Mesane ve idrar sorunları endişe veya utanca
neden olabilir. Bu durum da yakınlaşmayı etkileyebilir.
- Bilişsel semptomlar isteği,
konsantrasyonu ve dikkati, romantik bir duygu ve ortam yaratmayı
zorlaştırabilir.
- İyi ya da çekici hissetmemek de sekse karşı isteği azaltabilir.
Yakın zamanda yapılan bir
çalışmada; MS’li hastaların %63’ü hastalık teşhisinin konulmasından sonra
cinsel aktivitelerinde azalma yaşandığını belirtmiştir. Bu sorunların göz ardı
edilmesi, yaşam kalitesini büyük oranda düşürmektedir. Ancak; hem bireyler hem
de sağlık çalışanları bu konunun üzerine düşmekte yavaş kalmaktadır.
ERKEKLERİ ETKİLEYEN CİNSEL PROBLEMLER
Cinsel uyarı, tepki ve orgazm; omurilik yolu ile beyin
ve cinsel organlar arasında mesaj gönderilmesini gerektirmektedir.
Eğer beyin ve omurilik boyunca MS ile alakalı sinir
tahribatları varsa, erkekler ereksiyon ve boşalma problemleri yaşabilirler.
Boşalma ve Orgazm
Boşalma ve orgazm; genital bölgeden uyarılmanın
ötesinde çok daha karmaşık bir süreçtir ve omurilik ve beyin arasında tam bir
iletişim yoksa orgazma erişmek neredeyse imkansızdır.
MS’li erkeklerin %35-50’si boşalma problemleri
yaşamaktadır. Bu sorunlara geç boşalma ya da hiç boşalamama gibi durumlar dahil
edilebilir.
Ereksiyon Problemleri
MS’li erkeklerin yaklaşık %70’i ereksiyon sorunları
yaşamaktadır. Bu durum,ilk görülen MS semptomlarından birkaç yıl sonra ortaya
çıkmaktadır (Tabi ki, buna neden olacak diğer olası sorunlar da vardır.
Örneğin; ilaçların yan etkileri ya da sağlık durumundan bağımsız sorunlar).
Sinir hasarının nerede olduğuna bağlı olarak; MS’li
bir erkek genital uyarıma tepki olarak ereksiyon güçlüğü gelişebilir.
.
KADINLARI ETKİLEYEN CİNSEL
PROBLEMLER
Multiple Skleroz kadında cinselliği
3 şekilde etkiler.
1. Birincil MS
kaynaklı cinsel işlev bozuklukları; direk olarak cinsel duyguları ve/veya
cinsel tepkiyi etkileyen MS kaynaklı nörolojik değişikliklerin sonucunda
meydana gelir. Cinsel isteğin azalması, cinsel bölgede duyarlılığın azalması
(hissizlik, acı, yanma ya da rahatsızlık duyma vb.), vajinal ıslaklığın
azalması, orgazmın yoğunluğunda ya da sıklığında azalma gibi sorunları içerir.
2. İkincil
cinsel bozukluklar MS kaynaklı fiziksel değişimlerle ilişkilidir. Cinsel
tepkiyi dolaylı olarak etkiler. Bu; genital sistemlerle alakalı sinir sistemi
yollarını dolaylı olarak içeren MS semptomlarından kaynaklanıyor olabilir.
Örneğin; yorgunluk (fatig), kas sertliği, güçsüzlük, spazmlar, mesane ve idrar
bozuklukları, koordinasyonda eksiklik, harekette zorluk, MS ilaçlarının yan
etkileri, bilişsel zorluklar, hissizlik, ağrı, yanma ve genital bölgenin
dışında genel vücut alanlarındaki rahatsızlıklar.
3. Üçüncül
cinsel işlev bozuklukları; MS’in cinselliği etkileyen psikolojik, duygusal,
sosyal ve kültürel yönüyle alakalıdır. Bu duruma; benlik saygısında,duygu
durumda ya da beden algısındaki olumsuz değişimler,depresyon ve kızgınlık, daha
az seksi ya da çekici hissetme, cinsel olarak reddedilme korkusu, partneri
cinsel olarak tatmin edememe endişeleri, partner ile yaşanan iletişim
zorlukları, izolasyon ve terk edilme korkusu, suçluluk, cinsiyet rollerinin
değişimi ve bağımlı hissetme gibi faktörler dahil edilebilir.
Başa çıkma Stratejileri
Azalmış Cinsel İstek
Cinsel istekte azalma, hastalar arasında en yaygın
görünen endişelerdendir. Hastanın genel hikayesi, bu soruna neden
olabilecek önemli ipuçları verebilir. Cinsel istekte azalmaya neden olabilecek
faktörler bir uzman tarafından incelenmelidir. Bunun nedeni ilaçların yan
etkileri, depresyon, hormonal problemler ya da vücut algısındaki endişeler
olabilir.
Düşük cinsel isteğe neden olabilecek kimi faktörlerde
yukarda Üçüncül Cinsel İşlev Bozukluklarında bahsedilmiştir.
Diğer nedenler; partnere karşı ilgide azalma, ilişki
içerisindeki öfke ve diğer kişilerarası çatışmalar, yakınlaşma ya da incinme
korkusu ve güç dengesizliklerinde pasif-agresif çözümler. Tedavi, altta yatan
nedene göre değişmektedir ve uzman bir psikologa başvurulmalıdır.
Genital Bölgede Duyarlılığın Azalması
Bu durum kadını, haz almak için vücudunda alternatif
alanlar keşfetmeye yönlendirmelidir. Eğer partner varsa, birlikte keşfetmeye
çalışabilirler.
Genel olarak cinsel iletişim ve cinsel hazzı arttırmak
için sadece genital bölgeye değil, vücuttaki diğer haz verici bölgeleri
keşfetmek için farklı dokunuş ve uyarmalar denenebilir. Engelli olsun ya da
olmasın; bu tarz aktiviteler ile herkesin cinsel olarak gelişme potansiyeli
vardır. Bu konuda bir uzmana danışmak, size çok yardımcı olabilir.
Ayrıca; yanma, acı, sızlama gibi şikayetler için bazen ilaç tedavisi etkili
olabilir.
Vajinal Islaklığın Azalması
Vajinal kuruluk için cinsel aktivite esnasında uygulanabilen
su bazlı kayganlaştırıcılar etkili olabilmektedir. Vazelin ya da diğer petrol
bazlı ürünler kesinlikle sağlıklı değildir. Enfeksiyon riskini arttırır ve
prezervatife zarar vererek etkisini azaltır.
Ayrıca; hormonal tedavi de vajinal kuruluğu gidermede
etkili olabilir. Tüm bu seçenekler içerisinde size en uygun olanını hekiminize
danışarak karara veriniz.
Mesane ve İdrar Sorunları
Bu sorun için katater kullanılabilir. Ayrıca; cinsel
aktiviteden önce mesanenizi boşaltmak da faydalı olabilir. Bu sayede cinsel
yakınlaşma sırasında beklenmeyen kaçırmalar yaşanmaz.
Sürekli katater kullanan hastaların cinsel ilişki
sırasında da katateri çıkarmalarına gerek yoktur. Bu durumda ilişki esnasında
bolca su bazlı kayganlaştırıcı kullanmaları gerekmektedir.
Ayrıca; pelvis kaslarını güçlendirici egzersizler de
bazen mesane/idrar kontrolünü geliştirmede yardımcı olabilir.
Cinsel İlişki Esnasında Acı
Semptomların en az hissedildiği zamana göre cinsel
aktiviteyi planlamak yardımcı olabilir. en rahat hissedilen pozisyonu bulmaya
çalışmak, oral yolla ya da el ile uyarmak, partnerinize neyin acı verdiğini ve
neyin iyi hissettirdiğini tam olarak söylemek, cinsel birleşme ya da orgazmı
içermeyen diğer cinsel, erotik ve yakın aktiviteler ile vakit geçirmek de size
daha iyi hissettirebilir.
Cinsel Sorunlarla Başa Çıkmak İçin İp Uçları
· İletişim:
Neyin iyi ya da kötü hissettirdiğini konuşun. Eşler aynı zamanda duygular ve
endişeleri hakkında da konuşmalıdırlar. Eğer suçlamaktan ve eleştiri yapmaktan
kaçınırsanız; ilişkiniz hakkında konuştuğunuzda genellikle sorunlar
çözülebilir. “…hissediyorum” ve “….. isterdim” gibi ifadeler kullanmak daha
yapıcı olabilir.
· Nasıl
hissettiğinizi yazın: Bazen kimi şeyleri yüksek sesle söylemek zor
gelebilir.
· Mastürbasyon:
Sizin neyden hoşlandığınızı keşfetmenize yardım edebilir.
.
· Seksi
hissetmek: Genellikle kendinize ve vücudunuza iyi bakmakla ilişkilidir. İyi
beslenme, egzersiz yapma, rahatlatıcı aktivitelerin tadını çıkarma ve fiziksel
görünüşünüze zaman harcama gibi şeyleri deneyebilirsiniz. Hatta saç kestirmek
gibi basit şeyler bile size daha iyi hissettirebilir.
· Denemek:
Yeni fikirleri deneyin. Böylece sizin için neyin iyi hissettirdiğini
bulabilirsiniz. Eğer eşlerin her ikisi de birbirinin ihtiyaçları konusunda
duyarlıysa; seks gelişmeye ve ilişkinin eğlenceli bir parçası olarak kalmaya
devam edebilir.
Yorumlar
Yorum Gönder